Дапусцім, што абавязкі перад нацыяй і дзяржавай – не болей, чым выдумка “нацыяналістаў”. Ну а з факту нараджэння кожнага чалавека ў пэўнай сям’і, па-вашаму, ці вынікаюць для таго чалавека нейкія абавязкі перад сваёй сям’ёй? (c)
jakubaniec***
Асабіста для мяне слова "абавязак" гучыць надта недарэчна ў адносінах да сям'і. Напэўна, мне пашанцавала, ці што, але мая сям'я - гэта працяг мяне самога, натуральнае адзінства. Жонка, дзеці, бацькі, мае і жончыны, іншыя сваякі, зь якімі я падтрымліваю больш-меньш шчыльныя зносіны.
Вядома ж, ёсьць і такія, зь якімі я зносінаў амаль (або зусім) не падтрымліваю. І гэта цалкам нармалёва - трымацца адасоблена з тымі, зь кім цябе нічога не аб'ядноўвае, апроч фармальнага сваяцтва. Калі ж яны мяне аб нечым папросяць, гэтыя фармальныя сваякі, і я здатны буду ім дапамагчы, я дапамагу - не таму, што яны мае сваякі, а таму, што папрасілі.
Адначасова я ўважаю часткай сваёй сям'і - працягам мяне самога - некаторых людзей, якія ня ёсьць маімі крэўнымі. Тым ня меньш, для мяне яны роўныя з маімі бацькамі, жонкай і дзецьмі. Хаця ў дачыненьні да іх больш слушна, мабыць, ужываць слова "камуна".
Мне ня трэба прымушаць сябе любіць сваю сям'ю, любіць сваю камуну, я люблю іх нейкім "натуральным чынам". І адзінае, што я мушу пераадольваць, калі ідзецца пра неабходнасьць дапамагчы, - гэта ўласную ляноту ды інэртнасьць (сур'ёзная праблема, але вырашальная).
Ці забавязаны я ва ўсім падпарадкоўвацца сваёй сям'і, падладжвацца пад яе? Зусім не. Жонка, дзеці, бацькі, сваякі, "камунары" - ва ўсіх нас ёсьць свае погляды на жыцьцё, хоць нечым ды розныя. У некаторых выпадках яны розьняцца кардынальна. Таму мы не "падпісваемся" адно за аднаго ў шэрагу пытаньняў. Ніякай "кругавой парукі" і "групаўшчыны". Дыскутуем, спрачаемся, часам сутыкаемся з поўным непаразуменьнем і нязгодай. Але паміж намі не перарываеца "цахэлу", сувязь.
Ці існуе такое самае цахэлу паміж чальцамі "нацыі"?
Баюся вас расчараваць, але ў рэчаіснасьці - не існуе. Яе можна толькі ўявіць, нафантазіяваць, прымусіць сябе паверыць у ейнае існаваньне.
Я спрабаваў - не атрымалася.
Што, вунь тыя непрыгожыя, нявыхаваныя, нікчэмныя, нахабныя дзядзькі і цёткі зь беларускай зомбі-скрыні - яны мне родныя? Або гэтага няздару-пісьменьніка я павінен цаніць болей, чым, скажам, Арундаці Рой - толькі таму, што ён "беларус", а яна - індыянка? Мушу кланяцца ў ножкі таму чыноўніку, мянту, бізнэсоўцу, бо мы "адной крыві"? Разам з Баявым Пупсам Крывіі дружна гаўняць расейцаў, сярод якіх у мяне столькі цудоўных сяброў, каму ён нават шнуркі на ботах няварты завязваць? Любіць усе гэтыя крывакрыжы, сьвятыя дубровы, балцкія субстраты ды іншыя падлеткавыя дрындушкі? Заўзяць за Дзіму Калдуна, ці каго там яшчэ, на Эўрабачаньні? Блін, ды я нават за беларускую зборную на мундыяле ня надта бы перажываў, бо звычайна ўсёй душой заўзяю за афрыканскія каманды.
А яно заўжды так - у межах "нацыі". І чым яна большая, тым большы ў ёй звычайна адсотак сьмецьця, зь якім я нібыта мушу зрадніцца.
Дык што ўвогуле такое гэтая ваша "нацыя", перад якой у мяне, на ваш погляд, мусяць быць "абавязкі"?
Прымусовы шлюб і сэксуальныя дамаганьні - часьцей за ўсё гомасэксуальнага характару, вось што яна такое.
Ізьвініця-прасьціця, вы ўжо самі як-небудзь, безь мяне.
"- Ты ненавідзіш Амэрыку, так?
- Гэта настолькі ж бязглузда, як і любіць яе, - сказаў я. - Я не магу адчуваць да яе ніякіх пачуцьцяў, таму што нерухомасьць мяне не цікавіць.
Несумнеўна, гэта мой вялікі мінус, але я не магу мысьліць у рамках дзяржаўных межаў. Гэтыя ўяўныя лініі настолькі ж нерэальныя для мяне, як эльфы і гномы. Я не магу ўявіць сабе, што гэтыя межы вызначаюць пачатак і канец чагосьці насамрэч важнага для чалавечай душы. Заганы і цноты, радасьць і боль перасякаюць межы, як ім заманецца..."(Курт Ванэгут, "Цемра-маць")